Łożyska kulkowe samonastawne z oprawami

 

Łożyska kulkowe samonastawne    Łożyska kulkowe samonastawne są to łożyska kulkowe poprzeczne jednorzędowe obustronnie uszczelnione z kulistą powierzchnią zewnętrzną. Często wyposażone są dodatkowo w odrzutniki tłoczone z blachy lub masywne, umieszczone z obu stron łożyska zabezpieczające uszczelki przed uszkodzeniami mechanicznymi i stanowiące dodatkowe uszczelnienie. Łożyska takie zabudowane w oprawie z żeliwa, blachy stalowej lub z tworzywa sztucznego (poliamidu) tworzą zespół samonastawny. Łożyska w tych zespołach mają zdolność do wychyleń kątowych w granicach aż do 5° od położenia środkowego (jeżeli nie jest wymagane dosmarowywanie), dzięki czemu nie są wrażliwe na błędy współosiowości.

    Łożyska te dzięki swej konstrukcji, umożliwiają łatwy montaż i demontaż, własny zapas smaru, integralne uszczelnienia i wahliwości, znalazły szerokie zastosowanie w maszynach rolniczych, budowlanych i wielu innych.

    Łożyska samonastawne są wykonywane zwykle z luzem promieniowym powiększonym. Powiększony luz wpływa korzystnie na pracę łożyska w warunkach niewspółosiowości miejsc osadzenia oraz kompensuje szkodliwy wpływ ugięcia wału i odkształceń cieplnych.

    Oprawy żeliwne są wyposażone w smarownice umożliwiające dosmarowywanie łożysk, o ile w konstrukcji łożyska współpracującego jest przewidziane dosmarowywanie. Oprawy żeliwne mogą przenosić takie same łożyska współpracującego z nim łożyska.

    Łożyska samonastawne, podobnie jak łożyska kulkowe poprzecznie uszczelnione mogą pracować w zakresie temperatur – 30 / +100°C

    Ze względu na swoją konstrukcję łożyska samonastawne po zamontowaniu są ustalone osiowo, zarówno na wale jak i w oprawie. Z tego wynika konieczność unikania dużych rozstawów między łożyskami. Ponadto wskazane jest przy zamontowaniu łożysk takie ich ustalenie wstępne, aby przy wydłużeniach cielnych wałka podczas pracy uzyskać możliwość wykorzystania całego luzu osiowego i uniknąć przedwczesnego zużycia lub uszkodzeń łożysk.

    Przy wkładaniu łożysk w oprawy przewidziane do dosmarowywania należy zwrócić uwagę na to, aby otwory smarowe na pierścieniu zewnętrznym łożyska znalazły sie po tej stronie oprawy, po której znajduje się smarownica.

    Oprawę z łożyskiem mocuje się do korpusu maszyny, a następnie zamocowuje pierścień wewnętrzny na wale za pomocą śrub dociskowych lub za pomocą pierścienia mimośrodkowego, przy czym pierścień mimośrodkowy również jest zabezpieczany wkrętami dokręcanymi odpowiednim kluczem.

   Podstawą tolerancyjną wału dla łożysk samonastawnych w normalnych warunkach pracy jest h7. Większe prędkości i większe obciążenia wymagają pasowania h6. Przy małych obciążeniach i małych prędkościach wystarczy stosować pasowanie h8. W określonym związku z tolerancją wału pozostają prędkości graniczne łożysk samonastawnych. Przy większych tolerancjach wału, czyli luźniejszym osadzeniu łożyska, prędkości graniczne są oczywiście mniejsze, ze względu na gorsze osadzenie łożyska.

   Oprawy blaszane zwykłe nie mają smarownic. Są stosowane w łożyskowaniach, gdzie nie występują znaczne obciążenia. Dopuszczalne obciążenia promieniowe opraw blaszanych jest ograniczone ze względu na możliwość odkształcenia oprawy.

    Jeszcze bardziej ograniczone jest obciążenie osiowe zestawu łożysko samonastawne – oprawa blaszana. Nie powinno ono przekraczać 30% obciążenia promieniowego. Łożyska kulkowe samonastawne są napełniane smarem plastycznym. Zapas smaru w łożyskach wystarcza w przeciętnych warunkach pracy na pełen okres eksploatacji.

   W przypadku, gdy łożyska pracują przez dłuższy czas w warunkach silnego zapylenia, w temperaturach zbliżonych do maksymalnie dopuszczalnej lub też przy znacznych prędkościach obrotowych, zalecane jest ich dosmarowywanie.

   Pełne oznaczenie pracy z łożyska (w systemie oznaczeń FŁT) powstaje przez umieszczenie przed oznaczeniem łożyska symbolu określającego typ oprawy, np.:KFB 205 = łożysko FB 205 + oprawa K 205